Titov “Plavi voz” ponovo vozi: Koliko košta putovanje u čuvenim vagonima (Foto)

Gotovo sedam decenija nakon što je pušten u saobraćaj, čuveni “Plavi voz” prevozi putnike prema Jadranskom moru, a njegova spavaća i salon kola priključena su redovnim kompozicijama “Srbijavoza” koje i ovog ljeta saobraćaju na relaciji Beograd – Bar.

Ova željeznička ruta smatra se jednom od najljepših u Evropi, jer prolazi kroz impresivne planinske predjele, kanjone, kroz brojne tunele i preko brojnih mostova, nudeći putnicima prizore koji se rijetko mogu vidjeti tokom drugih putovanja.

Cijene ležajeva, kako je navedeno na sajtu “Srbijavoza”, u salon kolima iz sastava “Plavog voz” iste su kao i u redovnim spavaćim kolima – za korištenje jednokrevetne kabine potrebno je izdvojiti dodatnih 45 evra uz kartu prvog razreda, dok je za dvokrevetnu kabinu potrebna karta drugog razreda i doplata od 20 evra.

“Plavi voz” je muzejsko-turistički voz koji je, tokom života Josipa Broza Tita, korišten isključivo za putovanje predsjednika Socijalističke Federativne Republike Jugoslaije (SFRJ) i visokih državnih i političkih ličnosti u zemlji i inostranstvu.

FOTO Železnice Srbije/Una Laurenčić

Gradnja “Plavog voza”

Odluka o gradnji novog “Plavog voza” donijeta je 1956. godine, a projektovali su ga inženjeri beogradske “Mašinogradnje”.

Sastojao se od devet vagona “glavnog voza”, koji su nosili oznake 2-11 do 2-19, puštenih u saobraćaj krajem februara 1959. godine – četiri vagona izgrađena su u fabrici “Dragoslav Đorđević Goša” u Smederevskoj Palanci, a ostalih pet u fabrici “Boris Kidrič” u Mariboru.

Kasnijom dogradnjom “glavnom vozu” su priključena još tri vagona (1963. godine restoran sa oznakom 2-20; 1966. godine kola za spavanje sa oznakom 2-21 i 1976. godine energetska kola sa oznakom 2-10), takodje, građeni u Mariboru.

U sastavu “Plavogvoza”, pored “glavnog voza”, nalazio se i “prvi ili oficirski voz”, sa oznakama 1-01 do 1-20, koji su činila službeno-magacinska ili energetska kola, kola za spavanje, kola za prevoz automobila i restoran, izgrađeni u periodu od 1961. do 1975. godine.

FOTO Železnice Srbije/Aleksandar Pfićer

Mahagoni, kruška i orah u unutrašnjosti

Unutrašnjost “Plavog voza” projektovale su arhitekte Vladeta Maksimović i Nikola Radanović i urađena je uglavnom u drvetu.

Korišćeni su mahagoni, kruška i orah, a intarzijama su dekorisani saloni i hodnici. Kvalitetnim materijalima (vunenim tepisima, plišom i svilom) upotpunjen je enterijer u stilu Art Deco i sačuvan u autentičnom obliku.

Opremljen svime što je bilo neophodno za luksuzno i komforno putovanje, s pravom je nosio epitet salonskog voza.

Voz je činio jednu cjelinu koja je pružala ogromne pogodnosti za boravak i rad. Predsjednikov salon sa dva apartmana, svečana trpezarija, kuhinja, salon za glavne goste, protokolarni salon, restoran, spavaća, pogonska i komandna kola, činili su “Plavi voz” mjestom gdje su se život i protokolarne obaveze odvijali nesmetano.

U njemu je predsjednik Tito rado putovao, boravio, noćio, vodio razgovore sa stranim državnicima i državnim delegacijama, državnim i partijskim rukovodiocima, primao delegacije građana i udruženja.

Najbolji domaći i svetski majstori kuhinje pripremali su domaća i svjetska jela i poslastice u kuhinji u kojoj je bilo mogućnosti da se pripremi i do 300 obroka. Vagoni su bili tako ogibljeni da se iz čaša nije prosipalo piće.

Lokomotive slavnih imena: “Dinara”, “Kozara”, “Sutjeska”, “Neretva”

Kompozicije “Plavog voza” (“Specijalnog voza”) u početku su vukle samo parne lokomotive koje su bile pouzdane i mogle su da voze po svim prugama – to su bile lokomotive zaplijenjene nakon završetka Drugog svjetskog rata, serije 11.

Od 1947. godine voz je vukla i jedna parna lokomotiva sa oznakom 11-022, proizvedena u Mađarskoj.

Za “Plavi voz”, kakvog danas poznajemo, 1957. godine nabavljene su tri dizel-hidraulične lokomotive iz fabrike “Kraus-Mafaj” iz Minhena, obilježene serijskim brojevima i imenima. Tako je lokomotiva 761-001 nosila ime “Dinara”, 761-002 “Kozara” i 761-003 “Sutjeska”.

Poslije 20 godina vožnje, ove lokomotive zamenjene su sa četiri dizel-električne lokomotive serije 666 kupljene iz fabrike “General motors” 1978. godine, a i one su pored serijskog i inventarskog broja nosile slavna imena: 666-001 “Dinara”, 666-002 “Kozara”, 666-003 “Sutjeska” i 666-004 “Neretva”.

FOTO Železnice Srbije

Posada

U službi “Plavog voza” (“Specijalnog voza”) ili Inspektoratu specijalnog voza, kako se ova služba zvanično zvala, u početku je radilo 33 radnika, da bi se nakon promjene načina vuče, broj smanjio na 20.

Posadu su činili načelnik, stručnjaci saobraćajne i mašinske službe, mašinovođe parne i kasnije dizel vuče, ložači parnih lokomotiva (dok su one bile u upotrebi), pregledači kola, kočničari, vozovođe, pratioci salonskih kola, vezisti…

Tito vozom prešao preko 600.000 kilometara

FOTO Železnice Srbije

Tito je “Plavim vozom” prešao preko 600.000 kilometara putujući njime prugama kroz Jugoslaviju, ali i van nje u: Francusku, Poljsku, Austriju, Mađarsku, Rumuniju, Bugarsku, Grčku i SSSR.

Tito je u vozu ugostio preko 60 svjetskih državnika i najuticajnijnijih lidera 20. vijeka : Hruščov, Brežnjev, U Nu, Naser, Gandi, Ahmed Ben Bela, Seku Ture, Dželal Bajar, Konstantin Karamanlis, grčki kralj Pavle i kraljica Frederika, britanska kraljica Elizabeta, princ Filip i princeza Ana, kao i mnogi drugi.

FOTO Železnice Srbije

“Plavim vozom”, na svoje posljednje putovanje, Josip Broz Tito je prevežen od Ljubljane do Beograda, gdje je sahranjen u Kući cveća 1980. godine.

Danas, poslije više od 60 godina, izgled je ostao autentičan, a sva kola svjedoče o najvišem nivou ekskluzivnosti i luksuza za svoje putnike.

Komercijalne svrhe

Od 2005. godine, “Plavi voz” se koristi u komercijalne svrhe.

Kompletan voz, ili samo pojedina kola mogu se zakupiti u željenom sastavu za maksimalno 110 putnika.

Voz se takođe može iznajmiti za snimanja, fotografisanja, izložbe, sastanake, konferencije, radionice, svečane događaje i slično ili samo posjetiti i razgledati.

Cijena zakupa zavisi od sastava voza, broja putnika i dodatnih zahteva.

FOTO Železnice Srbije/Una Laurenčić

Cijena karte za obilazak iznosi 300 dinara po osobi, za pojedinačne posjete i 150 dinara po osobi, za grupne posjete (minimum 10 osoba) i posjete djece, učenika i studenata.

Individualne i grupne posjete potrebno je najaviti minimum 48 sati ranije na broj telefona: +381113616811, a o mogućnostima zakupa se može više saznati putem e-maila [email protected]

Radno vrijeme garaže, koja se nalazi u Bulevaru Patrijarha Pavla 8a, je od osam do 14 časova, radnim danima.

Izvor: Nezavisne