Fascinantne mašine: Zanimljive činjenice o avionima koje možda niste znali

Iako su avioni fascinantne mašine, toliko su uobičajeni da većina ljudi više ni ne obraća pažnju o kakvom tehnološki sofisticiranom objektu se radi.

Zato smo našli nekoliko zanimljivih činjenica o avionima i letenju koje možda niste znali, a mogli bi pobuditi znatiželju i motivisati vas da više razmišljate o ovim nevjerovatnim objektima na nebu.

Naprimjer, avioni su danas postali toliko aerodinamični da mogu izgubiti sve motore i uprkos tome letjeti više od sto kilometara. Naprimjer, s visine na kojima obično lete, avioni bi bez motora izgubili kilometar visine za svakih desetak do 20 kilometara kretanja naprijed. To znači da bi do zemlje, odnosno, u slučaju pozitivnog ishoda do piste, mogli da jedre daleko više od stotinu kilometara.

Iako je vazduh na visini na kojima avioni lete obično hladniji od 40 i 50 stepeni ispod nule, trup aviona može biti znatno topliji od toga zbog trenja vazduha pri brzinama od 800 do 900 km na sat, koliko se avion kreće.

Motori nekih od većih aviona imaju veći promjer nego neki manji putnički avioni. Zanimljivo je takođe da većina sile pogona aviona ne dolazi iz mlaza vrelog gasa koji izlazi iz turbine motora, već kao posljedica rotacije velikih fanova na prednjem dijelu motora, čiji promjer može biti i do četiri metra.

Zanimljivo je da se vrata aviona otvaraju iznutra prema vani, i to zato jer se na taj način povećava sigurnost putnika. Naime, tokom penjanja na visinu, avion kompresuje vazduh u kabini kako bi putnici mogli lakše disati na velikim visinama. To istovremeno gura vrata prema vani, a obzirom da se ona otvaraju iznutra prema vani, pritisak vazduha praktično ne dozvoljava vratima da se otvore u vazduhu.

Mali otvor pri dnu prozora aviona postavljen je namerno. Taj otvor za izjednačavanje pritiska pomaže u regulisanju pritiska između više slojeva stakla, tako da odgovarajući sloj preuzima na sebe razliku u pritisku.

Avioni obično polijeću i slijeću okrenuti ka vetru. Čeoni vjetar smanjuje brzinu kretanja aviona po tlu koja je potrebna za postizanje neophodne brzine u odnosu na vazduh, čime se skraćuje dužina staze potrebne za polijetanje i slijetanje.

“Crne kutije” zapravo nisu crne boje. Uređaji za snimanje podataka o letu i snimanje razgovora u pilotskoj kabini obično su jarkonarandžaste boje kako bi ih istražitelji lakše pronašli nakon nesreće.

Izvor: Nezavisne / Foto: Dejan Šajinović