Ekonomisti tvrde: Banjalučku “Toplanu” mijenjati iz korijena!

Govoriti o sanaciji “Toplane” podrazumijeva najprije veoma stručnu i jasnu definiciju postojeće situacije, odnosno razloga koji su je doveli do minusa od 85 miliona KM, smatraju ekonomisti.

Prema njihovim riječima, najkvalitetnija rješenja ne moraju se tražiti kod skupih stranih kreditora, već na Banjalučkom univerzitetu, gdje radi cijeli tim stručnjaka. Igor Radojičić, gradonačelnik Banjaluke, rekao je da se sezona mora pokušati privesti kraju, iako je ekskluzivni dobavljač, firma HIGAT, prestao isporučivati mazut na minus 10 stepeni i pored date garancije.

“Čak i sa garancijom od pet miliona KM neće da isporučuje mazut, a istovremeno putem medija vodi kampanju protiv nabavke bilo kakvog mazuta”, kazao je u petak Radojičić. Pitali smo ekonomiste kako vide izlaz iz situacije u kojoj se našla “Toplana”.

Goran Radivojac, profesor na Ekonomskom fakultetu

Problem “Toplane” tinja godinama, ali ono što mene čudi je zašto Banjaluka kao univerzitetski grad ne uđe u kooperaciju sa Banjalučkim univerzitetom. Imamo timove na Tehnološkom, Mašinskom i Arhitektonskograđevinskom, pa i Pravnom fakultetu, gdje radi cijeli tim stručnjaka, koji bi dali veoma kvalitetno, a mnogo jeftinije rješenje. Tako bismo napravili najkvalitetnije rješenje kako se grad može grijati narednih 3040 godina.

Zoran Pavlović, ekonomski analitičar

Kao prvo, nikakve intervencije se ne rade zimi jer se tada samo planira, a ono što bi trebalo uraditi je da se u letnjem periodu urade svi remonti. Dakle, sada je pravo vreme da se situacija izanalizira sa tehničke, tehnološke, ekonomske, komercijalne i svake druge strane. Prema mojim informacijama, “Toplana” je prilično neefikasna i u isporučivanju toplotne energije zato što je locirana na jednom mestu, a greje ceo grad, pa su gubici veliki. S druge strane, koristi se energent koji više nije jeftin. Grad se širi i zato mora postojati potpuno novi koncept što podrazumeva nešto što se zove energane, koje bi bile raspoređene na različitim mestima u gradu. Naivno je misliti da se sve to može sanirati u kratkom roku, ali racionalizacijom poslovanja i troškova može se dovesti do toga da se gubici smanjuju, a stvaraju uslovi za zaradu.

Predrag Duduković, član Udruženja ekonomista SWOT

U “Toplani” se stvari moraju mijenjati iz temelja. Mazut je skupo gorivo, a loša mreža uzrokuje velike gubitke. Ne znam koliko bi to bilo dobro za potrošače, ali najbolje rješenje za “Toplanu” je da se uđe u javnoprivatno partnerstvo jer privatne firme više vode računa o preduzećima. Niko neće da ulaže, a banke su tu da je uslovljavaju jer se bez tog novca dovodi u pitanje grijanje u gradu. Najveću odgovornost za sadašnje stanje snosi menadžment jer se postavlja pitanje dosadašnje nabavke mazuta i cijena po kojima je nabavljan. Nije isto kad mazut kupujete u maju ili u sezoni, jer su cijene sada, naravno, više. Bilo je isplatnije zadužiti se u maju i kupiti mazut pa platiti kamate, nego čekati zimu jer dobavljač može da ucjenjuje kako želi.

Izvor: Nezavisne