Čitava RS sad će biti branjena od grada

Realizacijom projekta „Uspostavljanje tehničko materijalnog servisa i modernizacija sistema protivgradne zaštite Republike Srpske“, sa sadašnje 24 jedinice lokalne samouprave u Republici Srpskoj branjena područje protivgradnom zaštitom trebalo bi da se prošire na oko 2,5 miliona hektara odnosno na sve opštine i gradove u Republici Srpskoj.

Rekli su ovo u Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede RS i dodali da bi tako cijela teritorija Republike Srpske trebala biti prekrivena sistemom protivgradne zaštite, ali i dio Federacije BiH, konkretno „Protivgradna preventiva Republike Srpske“, na osnovu ugovora sa opštinom Gradačac, brani i teritoriju ove opštine od grada, a postoji interesovanje i drugih opština iz Tuzlanskog kantona da potpišu sličan ugovor.

“Narodna skupština RS je na jučerašnjoj sjednici razmatrala je Zakon o protivgradnoj zaštiti, a u obrazloženju ovog zakonskog rješenja Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede RS navodi da odbrana od grada ne podrazumijeva potpunu zaštitu branjenog područja, ali se ipak ostvaruje zaštita usjeva i materijalne dobiti u milionskim iznosima, što opravdava preventivno djelovanje i obavljanje poslova zaštite od grada”, pojasnili su u Ministarstvu.

Dodaju da se shodno tome, Zakonom isključuje odgovornost Javnog preduzeća ”Protivgradna preventiva Republike Srpske” za štetu nastalu kao posljedica grada, “ukoliko je djelovalo preventivno u skladu sa raspoloživim resursima”.

“Očekuje se da će navedene izmjene uticati na nadležne sudove u pogledu odlučivanja u postupcima za naknadu štete od grada, kao i na poljoprivrednike u pogledu odlučivanja na osiguranje usjeva. I upravo je jedan od najbitnijih razloga za donošenje novog Zakona bio da se utiče na poljoprivrednike da se više odlučuju na osiguranje svojih usjeva (za šta resorno Ministarstvo sufinansira 50 odsto premije osiguranja) nego da pokreću sudske postupke za utvrđivanje odgovornosti za štete nastale usljed dejstva više sile”, kažu u Ministarstvu.

Navode da je bilo je potrebno uskladiti i naše propise sa propisima u zemljama regiona (Srbija, Hrvatska, Slovenija) gdje ne postoji mogućnost da neko ko obavlja poslove protivgradne zaštite, vrši naknadu šteta uzrokovanih gradom jer isti ima zadatak preventivnog djelovanja u cilju smanjivanja šteta od ove elementarne nepogode, a ne pružanje apsolutne zaštite jer je to tehnički i tehnološki neizvodivo i kao takvo nije realizovano ni u ekonomski najrazvijenijim zemljama.

“Naime, odbrana od grada ne podrazumijeva stopostotnu zaštitu branjene teritorije, jer 60% do 70% zaštite se postiže u najrazvijenijim zemljama svijeta, u zemljama okruženja nešto više od 50%, ali i sa tim procentima se ostvaruje zaštita usjeva i materijalnih dobara u višemilionskim iznosima, što opravdava smisao preventivnog djelovanja i uopšte obavljanje poslova zaštite od grada”, objašnjavaju u Ministarstvu.

Kako kažu, u zemljama regiona štete od grada se tretiraju kao i sve druge štete nastale usljed dejstva više sile (poplave, mraz, suša i dr.) i sudski postupci za njihovu naknadu se uopšte ne pokreću ili se tužbeni zahtjevi odbijaju kao neosnovani, na šta ukazuje i podatak da do sada nije donesena nijedna presuda kojom je neko obavezan da naknadi štete od grada ili bilo koje druge elementarne nepogode, izazvane višom silom.

“U zakonu je definisan i način finansiranja protivgradne zaštite u Republici Srpskoj. Sistem protivgradne zaštite se finansira iz budžeta Republike, u visini do 6% u okviru sredstava za podsticaj razvoja poljoprivrede i sela, u skladu sa propisom kojim se uređuje oblast poljoprivrede, te iz budžeta jedinica lokalne samouprave, u visini od 3.000 KM po svakoj protivgradnoj stanici koja je izgrađena na njihovom području i dio je jedinstvenog sistema protivgradne zaštite Republike, a uplata ovih sredstava se vrši na osnovu ugovora koji jedinice lokalne samouprave zaključuju sa Javnim preduzećem”, rekli su Ministarstvu.

Dodali su da se sistem finansira i iz naknada koju plaćaju fizička i pravna lica upisana u Registar poljoprivrednih gazdinstava, u iznosu od 4 KM po registrovanom hektaru obradivog poljoprivrednog zemljišta, na području onih jedinica lokalne samouprave koje su dio sistema protivgradne zaštite Republike, te naknada koju plaćaju pravna lica čija je djelatnost osiguranje i reosiguranje imovine i lica, u visini od 0,25% od ukupno prihoda ostvarenog po završnom računu za prethodnu godinu.

Banjaluka.com