Zašto roba s isteklim rokom trgovcima pravi- plus?

Kontrole prodajnih objekata, kao što su prodavnice i marketi vrše se svakodnevno, kako od strane republičke inspekcije za hranu, tako i od strane nadležnih inspektora jedinica lokalne samouprave.

Iz Inspektorata Republike Srpske su nam kazali da se u pravilu, u prometu ne zatiče mnogo namirnica proteklog roka, jer trgovci uz uredan zapisnik o otpisu takve robe mogu vratiti dio poreza.

“Za devet mjeseci ove godine po nalogu republičke inspekcije za hranu u maloprodaji je uništeno oko 380 kilograma hrane koja je neprikladana za ljudsku upotrebu zbog neodgovarajuće deklaracije, isteklog roba upotrebe ili izmijenjenih senzornih svojstava”, kazali su iz Inspektorata RS.

Prema Zakonu o hrani proizvodi kojima je istekao deklarisani rok upotrebe smatraju se neprikladnima za ljudsku upotrebu i ne mogu se nalaziti u prometu, dostupni potrošačima.

Pojedinačni slučajevi

“Na policama trgovačkih objekata inspektori su zaticali manje količine hrane, po nekoliko pakovanja kojima je protekao deklarisani rok upotrebe, a koje trgovci nisu na vrijeme povukli iz prometa. Iako ne bi smjelo, događa se da zbog velikog broja artikala trgovac previdi da je nekom proizvodu protekao rok, te ga ne ukloni sa polica i u ovim slučajevima inspektor nalaže povlačenje i uništavanje proizvoda, te izriče novčane kazne propisane zakonom”, poručili su iz Inspektorata.

Dodali su da je riječ o pojedinačnim slučajevima u kojima su inspektori zatekli svega po nekoliko pakovanja hrane kojoj je protekao rok upotrebe, a najčešće je riječ o proizvodima koji po svojoj prirodi imaju kraći rok trajanja, kao što su mliječni proizvodi, osvježavajuća pića i sokovi ili konditorski proizvodi.

Povrat poreza

“U pravilu inspekcija ne zatiče u prometu veće količine hrane proteklog roka upotrebe, iz razloga jer velike količine hrane proteklog roka upotrebe, sami trgovci povlače iz prometa, jer na osnovu uredne dokumentacije o otpisu mogu vratiti dio plaćenog poreza”, kazali su u Inspektoratu.

Dakle, propisom carinskih organa, Pravilnikom o sprovođenju Zakona o porezu na dodatu vrijednost detaljno je definisano uništavanje robe proteklog roka trajanja radi povrata PDV-a.

Uništavanje robe u prisustvu inspektora

“Pravilnikom je propisano da subjekt u poslovanju sa hranom ima pravo na povrat PDV-a ako izvrši uništavanje hrane kojoj je istekao deklarisani rok upotrebe, u prisustvu inspektora. Poslovni subjekti se obraćaju inspekciji jedinice lokalne samouprave na čijoj teritoriji posluju sa zahtjevom za prisustvo uništavanju hrane zbog proteklog roka upotrebe. O uništavanju robe kojoj je istekao rok upotrebe, inspektor sačinjava zapisnik da je prisustvovao uništavanju robe i konstatuje vrstu robe, broj ambalažnih jedinica,  neto težinu, datum isteka roka upotrebe, odvagu ako postoji vaga za mjerenje i način samog uništavanja”, pojasnili su u Inspektoratu.

Dodali su da zbog toga u kontrolama inspektori nisu često zaticali u prometu proizvode sa drastično isteklim rokovima upotrebe, jer su trgovci putem povrata dijela poreza stimulisani da redovno izdvajaju takve proizvode.

Kazne do 10.000 KM

Prema Zakonu o hrani Republike Srpske za stavljanje u promet neispravne hrane predviđena je novčana kazna za pravna lica od 2.000 KM do 10.000 KM, za fizičko i odgovorno lice u pravnom licu od 300 KM do 1.500 KM, te za preduzetnika od 1.000 KM do 5.000 KM.

Kupci treba da uzimaju račun

Iz Inspektorata su kazali da u praksi potrošači nemaju naviku da se obraćaju inspekciji ako uoče neke propuste kod subjekata u poslovanju s hranom.

“Ipak, ukoliko uoče ili kupe proizvod isteklog roka trajanja, potrošači trebaju upozoriti prodavca i zahtijevati povrat novca ili novi proizvod sa ispravnim rokom, te o istom obavijestiti nadležnu gradsku ili opštinsku inspekciju za hranu. Veoma je važno da potrošači uzimaju račun za kupljenu robu, jer je on dokaz o kupovini kod određenog subjekta”, poručili su iz Inspektorata.

Do sada 1.322 kontrole

Za devet mjeseci ove godine republička inspekcija za hranu izvršila je 1.322 kontrole kod subjekata u poslovanju s hranom, kao što su pekare, trgovački centri, roštiljnice, pekoteke, picerije, restorani, prodavnice i drugi.

“Inspektori su kontrolisali higijenske uslove objekta i opreme, ispravnost rashladnih uređaja, način čuvanja hrane, higijenske postupke zaposlenih, dokaze o zdravstvenom stanju i dodatnoj edukaciji lica koja rade sa hranom, deklaracije i senzorna svojstva hrane i drugo”, kazali su nam iz Inspektorata Republike Srpske.

Izdat 241 prekršajni nalog

“U 410 slučajeva utvrđeni su propusti kao što su neredovni sanitarni pregledi zaposlenih lica, pohađanje dodatnih edukacija o higijeni, vođenje propisanih evidencija i slično. U cilju otklanjanja propusta izrečene su 322 upravne mjere kojima je naloženo preduzimanje radnji potrebnih za otklanjanje utvrđenih odstupanja, te je izdat i 241 prekršajni nalog u vrijednosti od 364.650 KM.”

Banjaluka.com