Otkrivena misterija nastanka civilizacije Maja

Arheolozi su u centralnoj Americi iskopali dosad najstariji ceremonijalni kompleks koji je demantovao uvriježene teorije o nastanku civilizacije Maja.

Nalazište u Gvatemali, poznato kao Seibal, odnosno El Ceibal, 200-tinjak je godina starije od sličnih poznatih, a vjerovatno je služilo kao solarna promatračnica za obavljanje rituala.

Dvije teorije

Arheolozi su do novog otkrića bili podijeljeni oko dvije teorije o počecima ranog predklasičnog razdoblja civilizacije Maja prije više od 1.000 godina prije nove ere. Prema jednoj ono je nastalo pod direktnim uticajem starije olmečke civilizacije, a prema drugoj potpuno nezavisno o njoj.

U novom radu predstavljenom u časopisu Science profesor antropologije na University of Arizona Takeshi Inomata ističe da niti jedna od ove dvije teorije nije tačna, odnosno da je istorija Maja mnogo složenija.

Redefinisanje istorije Olmeka i Maja

Maje se obično povezuju s monumentalnom arhitekturom, bogato ukrašenim piramidama, trgovima, igralištima i gradovima. Međutim, takve građevine obično ne niču ni iz čega, preko noći, usred prašuma.

Inomata je stoga pretpostavio da bi se ispod poznatih nalazišta klasične arhitekture mogli nalaziti stariji slojevi i kompleksi koji će otkriti kako su izgledali počeci civilizacije Maja. Pokazalo se da je bio u pravu. Ispod kamenih piramida nalazišta Ceibal njegov je tim iskopao manje platforme iz vremena oko 1.000 godina prije nove ere koje su bile izgrađene od zemlje. Ovo otkriće pokazuje da su već rani Maje živjeli sjedilačkim životom te da su imali razvijenu složenu poljoprivredu, religiju i klasno društvo; drugim riječima vrlo razvijenu civilizaciju.

Stručnjaci su do sada uglavnom vjerovali da su Maje u vrijeme kada su Olmeci gradili svoja razvijena naselja poput La Vente uz obale Meksičkog zaliva, živjeli u džunglama na istoku i jugoistoku u slabo povezanim nomadskim grupama.

No Inomatino otkriće pokazalo je da olmečka civilizacija nije starija. Zapravo nalazište Ceibal je čak dva vijeka starije od La Vente. Postoje doduše neka olmečka naselja koja su još starija, međutim, to opet ne znači da su majanska proizašla iz njih.

Inomata ističe da prikupljeni dokazi u biti ne pokazuju da su postojale jasne razlike između Olmeka i Maja u predklasičnom razdoblju. Njihove civilizacije lako je razlikovati u klasičnom periodu jer su Maje tada imali drugačiji jezik i kulturu. No čini se da je doba između 1.000 i 700 godina prije nove ere bilo prelazno. U to vrijeme Maje i Olmeci su vjerovatno razmjenjivali ideje, tehnologije, elemente kulture, a moguće i ljude, pa je teško povući neku oštru crtu razgraničenja među njima.

U svojem sedmogodišnjem istraživanju Ceibala, koji je neprekidno bio naseljen pune 2.000 godina, Inomatin je tim iskopao slojeve duboke i do 18 metara. U njima ne postoje tragovi razvijenog pisma no pronađen je trg s jednom građevinom na zapadu i platformom na istoku, najvjerovatnije ritualnom promatračnicom, što je model koji jako podsjeća na kasnije strukture olmečkih i majanskih naselja. Starost nalaza utvrđena je analizom izotopa C-14.

Inomata pretpostavlja da su rani Maje napustili nomadski način života zahvaljujući sve boljim urodima kukuruza koji je prošao i kroz neke genetske promjene.

‘U tom trenutku vjerovatno je imalo smisla sječi šume u nizijama i intenzivnije se posvetiti poljoprivrednom načinu života’, rekao je Inomata.

Izvor: Vijesti