Studija: Kako Hrvati vide Balkan

Za hrvatsko društvo, Balkan od početka devedesetih predstavlja ključni pojam u konstruisanju nacionalnog identiteta i ujedno njegovu najsnažniju društvenu traumu, ukazuje književni kritičar Katarina Luketić u studiji “Balkan – od geografije do fantazije”.

Luketić u sveobuhvatnoj analizi “balkanizma” iznosi istorijske činjenice o pojmu Balkan, o odnosu naroda Balkana prema Balkanu, posebno odnosu Hrvatske prema tom prostoru.

“U Hrvatskoj i BiH danas ne postoji nijedna naučna ili kulturna ustanova koja bi u nazivu imala Balkan kao područje interesa, što je rezultat prevladavajuće percepcije da Hrvatska nije na Balkanu, odnosno načelne neoređenosti oficijelnog bosanskog identiteta spram pripadnosti države Balkanu”, naglašava autorka studije.

Dodaje, prenosi agencija Hina, i da je za Hrvatsku Balkan “trauma”, odakle dolazi i njegovo potiskivanje i ignorisanje.

Luketić navodi kako današnje opšteprihvaćeno tumačenje Balkana kao isključivo negativnog pojma u Hrvatskoj datira od početka devedesetih godina kada on postaje konstitutivni element gradnje novog hrvatskog identiteta i nosilac “svega negativnog i demonskog od čega se nova Hrvatska mora razlikovati”.

“Odvojiti se od Balkana i razlikovati se od susjeda, bivših ‘bratskih’ republika – najprije Srba, potom Bošnjaka i ostalih ‘ex-ju sumnjivaca’, bili su prije dvadesetak godina temelji za oblikovanje novog homogenog hrvatskog identiteta”, smatra Luketić za koju je Hrvatska “i geografski i kulturno… i na svaki način, uz ostalo, i balkanska zemlja koja će to ostati i nakon ulaska u Evropsku uniju”.

Razrješenje “balkanske traume” vidi u prihvatanju “hibridnih identiteta” i u prestanku insistiranja na “lažnim, etničkim i kojekakvim drugim čistim identitetima”.

“Balkan se vidi kao mjesto vječnih konflikata, trajne nestabilnosti i mitskih sukoba, mjesto na kojem vrijede drugačija pravila od onih u zapadnom svijetu, pa zato on nikada neće dostići taj svijet”, upozorava autorka i ukazuje da je Balkan prvenstveno percipiran kao prostor obilježen orijentalnom prošlošću.

Izvor: Nezavisne